Τέσσερα πέτρινα χωριά κι ένα Μοναστήρι σχηματίζουν το Δ.Δ. Πενταλόφου. Ο ομώνυμος ιστορικός Πεντάλοφος, το μεγαλύτερο μαστοροχώρι της Μακεδονίας, ο ιδιόμορφος Βυθός, κρεμασμένος κάτω από τους εντυπωσιακούς βράχους του Καραουλιού, το καλοδιατηρημένο Δίλοφο, με τα μεγάλα αρχοντόσπιτά του, η κατάφυτη Αγ. Σωτήρα, κρυμμένη ανάμεσα σε φυλλοβόλα δάση και το ξακουστό Μοναστήρι της Αγ. Τριάδας, χτισμένο μέσα σε μια κλειστή ορεινή κοιλάδα του Βοΐου. Αυτή είναι η Κοινότητα Πενταλόφου, ένας τόπος ξεχωριστός όπου η παράδοση και η ομορφιά δεν αποτελούν απλά αναβίωση του παρελθόντος αλλά καθημερινό βίωμα. Ένας τόπος που αναζητά την εξερεύνηση και τότε απλόχερα γίνεται έτοιμος να χαρίσει τους θησαυρούς που κρύβει στα σπλάχνα του.

Χτισμένος πέτρα πέτρα ο Πεντάλοφος μοιάζει να μην τον άγγιξε το πέρασμα του χρόνου. Πέτρα είχαμε, πέτρα δουλέψαμε… Οι μάστορες που έβγαλε ο τόπος ήταν τόσοι πολλοί και ξακουστοί, με αποτέλεσμα να αποκαλούνταν ως Ζουπανιώτες, όχι μόνο οι μάστορες του γειτονικού Βυθού, αλλά όλοι όσοι προέρχονταν από το Βόιο. Η τέχνη τους βρίσκεται αποτυπωμένη κυρίως στις εκκλησίες, στα διώροφα και τριώροφα σπίτια του χωριού. Η απότομη, επιβλητική και ογκώδης κορυφή του Βοΐου «Προφήτης Ηλίας»  δεσπόζει σε όλη την περιοχή.  Πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι με τη λέξη Βόιο εννοούν ως βουνό μόνο τον Αηλιά. Οι ντόπιοι τον αποκαλούν ο Αηλιάς ο Ζουπανιώτικος,  όπου στο υψηλότερο σημείο, ακίνητος φρουρός,  το ερημοκλήσι του Αγίου, σαν αγιοκάντηλο  καταυγάζει τις ψυχές  των προσκυνητών.   Καθρέφτης ιστορίας και πολιτισμού, ο Πεντάλοφος, διατηρεί ζωντανές τις μνήμες από την αρχαιότητα. Το θρυλικό Ζουπάνι κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας   ήταν το πιο σημαντικό κεφαλοχώρι της Βορειοανατολικής Πίνδου. Εδώ είχε το ορμητήριό του ο Παύλος Μελάς και από εδώ ξεκίνησε στις 4 Σεπτέμβρη του 1904, για την τρίτη και τελευταία εξόρμησή του στη Δ. Μακεδονία, ενάντια στους Βούλγαρους επιδρομείς . Από δω ανηφόριζαν για το μέτωπο οι γυναίκες τις Πίνδου, φορτωμένες πυρομαχικά, κι εδώ επέστρεφαν κουβαλώντας τραυματίες. Μάρτυρας το επιβλητικό άγαλμα που δεσπόζει στην πλατεία του χωριού αφιερωμένο στη γυναίκα της Πίνδου Τα «Μαστοροχώρια» του Βοΐου είναι πολιτισμικοί θησαυροί. Είναι τοπία μυστικά και ανεξερεύνητα, για όλους όσοι αναζητούν νέες συγκινήσεις και περιπέτειες. Οι ανήσυχοι ταξιδιώτες θα ανακαλύψετε εδώ πάνω, νέες «πηγές ζωής κι ενέργειας».